علي شوهاني نژاد - ايلام
سایکودرام
تئاتر درمانی با سایکودرام فرق می کند.نقش بازي كردن به شكل تئاتر از زمانهاي قديم وپس از شكل گيري تمدن و شهر نشيني پديد آمده است. در ابتدا تئاتر وسيلهاي براي انجام مراسم، آداب و سنن خاص بود. به عنوان مثال در حدود 4000 سال ق.م مصريان نيز از تئاتر در اين موارد بهره ميگرفتند.
بیش از 2000 سال پیش ارسطو دریافت که می توان از تئاتر برای پالایش روح بهره برد. به عقیده او دیدن یک تئاتر موجب تخلیه هیجانی تماشاگران می شود. یعنی دیدن ترس یک بازیگر می تواند ترس تماشاگر را درمان کند.
اما استفاده از تئاتر به عنوان يك روش علمی روان درماني، به کارهای دكتر مورنو، روان شناس اتریشی بر ميگردد. او از سال 1921 در وين كار خود را در اين زمينه آغاز كرد و استفاده از تئاتر برای درمان بیماری های روانی را " سایکو درام" یا " روان نمایشگری" نامید.
در تئاتر های شفادهنده مورنو بر خلاف تئاتر های رایج آن زمان متن خاصی از پیش تهیه نشده بود. مورنو ابتدا خود در ميان گروه به صحنه ميآمد و يك واقعة مربوط به اخبار روز را كه از روزنامه ها جدا کرده بود را تو صيف ميكرد. حضار با كارگردان (مورنو) در اين زمينه بحث ميكردند و سپس كارگران از آنها دعوت ميكرد تا به صحنه بيايند و آن واقعه را به صورت تئاتر به اجرا درآورند. اين بازيگران در زمينة تئاتر حرفه اي نبودند، بلكه هر يك مشكلات فردي- روان شناختي داشتند كه براي درمان، مراجعه كرده بودند. مورنو دريافت كه مسائل فردي اشخاص نه تنها در نحوه انتخاب موضوع، بلكه بر نوع و مشاركت آنها در به نمايش درآوردن آن موضوع نيز اثر دارد.
مورنو كاربرد سایکو درام را به بيماران محدود نمي كرد. بلكه اين روش را در مورد بزهكاران، مجرمان، افرادعادي و جمعيتها و مؤسسه ها نيز به كار ميبرد. همچنين در موقعيتهاي آموزشي، مشاوره ازدواج، مشكلات مراكز صنعتي و به طور كلي براي همة موارد مشاوره و راهنمايي ، از سایکو درام استفاده مي شود. از 1940 به بعد، مؤسسة مورنو، تئاتر درماني را به جمع مردم آورد. به اين ترتيب همه ميتوانستند در آن شركت كنند. مورنو معتقد بود كه شايد روزي بتوان تئاتر درماني را به صورت «روان پزشكي توده مردم» در تلويزيون مطرح كرد.
مورنو برای تشکیل تئاتر درمانی اش از کارگردان که درمانگر بود، نقش اول، یاور و حضار استفاده می کرد. نقش اول و یاور درمانجویان و حضار گروه درمانی یا دانش آموزان یک کلاس یا هر جمع دیگری بودند که نمایش را تماش می کند.
سال ها بعد از مورنو گروه دیگری که به رابطه بین هنر های نمایشی و هنر درمانی علاقه مند بودن یک روش درمانی دیگر به نام " دراماتراپی" یا " تئاتر درمانی" را به وجود آوردند. در این روش متن ها مشخص و از قبل تهیه شده است. در این روش سعی می شود درمانجو متن را به درستی انجام دهد تا بتواند از تمام توانایی هایش استفاده کند. در تئاتر درمانی بر خلاف سایکو درام فرد زندگی دیگران را بازی می کند و نه زندگی خودش . در سایکو درام تمرین به معنای حرفه ایش تقریبا اصلا وجود ندارد اما در تئاتر درمانی گروه مثل همه گروه های حرفه ای دیگر باید نقش ها را تمرین کند.
سایکودرام و تئاتر درمانی به طور جسته و گریخته در کشور ما در حال انجام است.
ممکن است به نظر برسد که چون تئاتر بیشتر با حرکات بدنی سر و کار دارد انجام این کار توسط معلولین غیر ممکن باشد. اما متخصصان تئاتر می گویند علاوه بر حرکات بدن، بیان کلامی و میمیک صورت وسیله های دیگر برای بازی کردن هستند. افراد معلول از هر سه وسیله برخوردارند اما به درجات متفاوت. در تئاتر درمانی از افراد معلول خواسته می شود که از حداکثر توانشان استفاده کنند. تجربه نشان داده است که تئاتر در طولانی مدت نه تنها باعث افزایش عزت نفس و بهتر شدن روحیه معلولین می شود بلکه حرکات بدنی آن ها را هم پیشرفت می دهد.
روانشناسی رنگ چشم
معمولا انسان ها برای به دست آوردن شناخت بیشتر از دوستان و اطرافیان خود و یا شناخت سطحی از کسانی که برای اولین بار با آنها رو به رو می شوند به گزینه های مختلفی پناه می برند که حدس زدن شخصیت طرف مقابل از روی لباس پوشیدن ،امضا و یا شیوه دست دادن او از جمله این امور است.
شناخت شخصیت افراد از روی رنگ چشم گزینه جدیدی است که در روابط انسانی بی تاثیر نبوده و چنانچه درست به کار رود مشکلات زیادی را حل خواهد کرد . مطلب زیر که توسط یکی از انجمن های اینترنتی عربی منتشر شده است به بررسی انواع رنگ چشم و شخصیت دارندگان آن می پردازد.
رنگ چشم سبز
رنگ چشم سبز نشان دهنده آن است که صاحبان آن شخصیتی قوی و اراده ای بالا دارند. در تصمیم گیری ها، خیلی محکم عمل کرده و تا حدی خود رای و مغرور هستند.این افراد اعتماد به نفس بالایی دارند و در کمک به دیگران سعی می کنند تا آخرین توان خود را مصرف کنند.
رنگ چشم آبی
دارندگان چشم های آبی دارای نگاهی عمیق بوده و شخصیتی حساس و شفاف دارند. این افراد به راحتی فکر و نظر خود را به دیگران تحمیل می کنند و به همین نسبت جرات و شجاعت ویژه ای هم به خرج می زنند. قابل توجه است که بیشتر چشم آبی ها طبیعت و احساساتی هنری و ملموس دارند.
رنگ چشم مشکی
صاحبان چشمان مشکی انسان هایی رویایی هستند که در فضای شاعرانه ای زندگی می کنند و همچنین بسیار دست و دل باز هستند. بسیار سعی می کنند با هر چه دارند به دیگران کمک کنند .این افراد همچنین دارای خلق و خوی اجتماعی و احساسات ظریف هستند.
رنگ چشم قهوه ای
چشم قهوه ای سنبل مهربانی و محبت است و هر چه تیره تر باشد مهر و محبت صاحبش بیشتر است. چشم قهوه ای ها بسیار خون سردند و هر چه را که می خواهند به راحتی تصاحب می کنند. چنین به نظر می رسد که این افراد معنای عصبانیت را نمی شناسند و از آرامشی تمام نشدنی بهره مندند.
رنگ چشم خاکستری
صاحبان چشم های خاکستری دو دسته هستند ، یا از شخصیتی آرام و با اعتماد به نفس برخوردارند و یا شخصیتی عصبی و انقلابی دارند و همیشه به دنبال آرامش می گردند ولی در مجموع انسان هایی سرسخت و سنگین دل هستند.
رنگ چشم عسلی
با وجود اینکه چشم عسلی ها انسان هایی خوش قلب هستند ولی با دیگران صریح نیستند. این افراد همیشه به دنبال دوست می گردند. چشم عسلی ها معمولا از کودکی روی پای خود بزرگ شده و دوست ندارند به دیگران تکیه کنند