مشق نور

سلام ممنوع!

در فرهنگ اسلامى سلام كردن به چند طايفه ممنوع *شده است :
1 ـ كـسـانـى كـه بـه خـاطر انجام كارهاى ناشايست و نامشروع ، لياقت دوستى ، سلام و صفاى بـرادران ديـنى خود را ندارند، مانند افراد شرابخوار، قمار باز، ربا خوار، متجاهر به فسق و كسانى كه بطور آشكار، مرتكب كارهاى خلاف مى شوند و ... . **
شـايـد سـلام و احـوالپـرسـى بـا ايـن گـونـه افـراد نـوعـى تـاءيـيـد و صـحـّه گـذاشـتن بر اعـمـال زشتشان محسوب شود؛ از اين رو، شايسته است كه هر مسلمانى براى جلوگيرى از فساد، گناه و اعمال زشت و نامشروع ، از سلام كردن به اين افراد خوددارى كند و با چهره اى گرفته و نـگـاهـى نـامـهـربان با آنها برخورد كند. اين كمترين كارى است كه در حق تبهكاران مى توان انـجام داد. مگر اينكه شيوه سلام و احوالپرسى در هدايت آنها مؤ ثر باشد و انسان بخواهد آنها را با اين شيوه امر به معروف و نهى از منكر كند.
2 ـ سـلام كـردن بـه بعضى به جهت اشتغال به برخى كارها و دشوار بودن جواب سلام در آن حـال مـورد نـهـى قـرار گرفته است ، مانند سلام كردن به نمازگزار. *** چون جواب سـلام ، واجـب اسـت و افـرادى كـه مـشـغـول نـمـاز هـسـتـنـد، بـه مـشـكل مى افتند و حداقل اين است كه موجب حواس پرتى آنها شده و حضور قلب آنها را از بين مى بـرد. از ايـن رو، مـمـنـوع شـده اسـت . هـمـچـنـيـن سـلام كـردن در حـال اسـتـحـمـام ، تـخـلّى و يـا هـر كـار ديـگـرى چـون مـسـواك زدن كـه جـواب سـلام ، مشكل يا مناسب وضعيّت جواب دهنده نيست .
3 ـ كـسـانـى كـه از جـرگه دين و ملت اسلام و مسلمانان ، خارج هستند، زيرا سلام كردن به آنها مـمـكن است به معناى تاءييد دين و آيين نادرست آنها بوده و آنها را در پافشارى و دلخوشى به آيين انحرافى خود، پايبندتر كند. البته اگر آنها در وضعيّتى قرار داشتند كه انسان بتواند بـا سـلام كـردن و ابراز محبّت ، آنها را به راه راست هدايت كند، چنان كه در سيره اولياى دين ، چنين مواردى ديده مى شود، شايسته است در هدايت آنها كوتاهى نكند.
بـايـد تـوجـه داشـت كـه در حـالت عـادى ، نـبـايـد به غير مسلمانان سلام كرد و با آنها رابطه دوستى برقرار نمود، مگر اينكه آنها خود ابتدا سلام كنند كه در اين صورت پاسخ آن لازم است ، ليكن در جواب هم (سلام ) گفته نمى شود و به (عليكم ) اكتفا مى گردد.
رسول گرامى اسلام (ص ) فرمود:  لا تَبْدَؤُا اَهْلَ الْكِتابِ بِالسَّلامِ فَاِنْ سَلَّمُوا عَلَيْكُمْ فَقُولُوا عَلَيْكُمْ  ****
با اهل كتاب ابتدا به سلام نكنيد، اگر آنها به شما سلام كردند، در پاسخ بگوييد: (بر شما باد).
4 ـ گاهى مخاطب انسان ، فردى است كه سلام كردن به او ممكن است براى انسان مفسده آميز باشد و يـا تاءثير ناخوشايندى بر روحيه معنوى او بگذارد، مانند سلام كردن به زن جوان . امير مؤ منان صلوات الله عليه از سلام كردن به زنان جوان پرهيز مى كرد و مى فرمود:  اَتَخَوَّفُ اَنْ تُعْجِبَنى صَوْتُها فَيُدْخِلَ عَلَىَّ اَكْثَرَ مِمّا اَطْلُبُ مِنَ الاَْجْرِ  *****
مى ترسم ، صداى او برايم خوشايند باشد و بيش از آنچه اميد اجر دارم ، زيان كنم .
گـرچـه سـاحـت مـقـدس آن حـضـرت ، بـسـى بـرتـر از وهـم و انـديـشـه مـاسـت و حـتـى خيال گناه در ذهن چنين انسان بلند مرتبه اى خطور نمى كند، اما براى حفظ آن مقام معنوى و توجه شـديـد بـه حـضـور خـدا و نـيـز توجه به وسوسه هاى شيطان و از همه مهمتر، تذكر دادن به ديـگـران كه بطور قطع ، چنين موقعيّتى براى آنها مى تواند خطرآفرين باشد، چنين شيوه اى را برگزيده و آن را مطرح مى سازد؛ اميد آنكه مؤ منان نيز از او پيروى كنند و خود را از خطرات نفسانى دور نگه دارند.

  * گفتنى است كه منظور از اين ممنوعيت ، كراهت است .
 ** بحارالانوار، ج 76، ص 9.
 *** همان .
 **** بحارالانوار، ج 76، ص 9.
 ***** اصول كافى ، ج 2، ص 648.